बिश्केक, किर्गिझस्तान / रँकवायर.एआय / – भारतीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ३१ ऑगस्ट रोजी बिश्केक येथे २६ व्या शांघाय सहकार्य संघटना शिखर परिषदेदरम्यान रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांची भेट घेतली. त्यांच्या चर्चेत राजकीय संबंध, व्यापार, संरक्षण, ऊर्जा, अवकाश, गतिशीलता आणि लोकांमधील संपर्क यांसारख्या विषयांचा समावेश होता. दोन्ही नेत्यांनी प्रादेशिक संघर्ष आणि प्रमुख बहुपक्षीय मंचांवरील सहकार्यावरही चर्चा केली. ही भेट २०२६ मधील त्यांची पहिली प्रत्यक्ष भेट होती आणि भारत व रशिया यांच्यातील उच्चस्तरीय देवाणघेवाणीच्या मालिकेचाच एक भाग होती.
मोदी आणि पुतिन यांची शेवटची भेट डिसेंबर २०२५ मध्ये नवी दिल्लीत झालेल्या २३ व्या भारत-रशिया वार्षिक शिखर परिषदेत झाली होती. त्यांच्या सध्याच्या चर्चेत त्यांच्या विशेष आणि विशेषाधिकारप्राप्त सामरिक भागीदारीच्या प्रगतीवर लक्ष केंद्रित करण्यात आले, जी त्यांच्या द्विपक्षीय संबंधांचा आधार आहे. भारत आणि रशिया ऊर्जा पुरवठा, संरक्षण, तंत्रज्ञान आणि अवकाश यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये व्यापक सहकार्य कायम ठेवतात. दोन्ही राष्ट्रे व्यापार आणि गुंतवणूक वाढवण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात, तसेच लॉजिस्टिक्स, पेमेंट प्रणाली आणि व्यावसायिक संबंधांमधील इतर अडथळ्यांसारख्या समस्यांवर तोडगा काढतात.
बिश्केक शिखर परिषदेच्या अगदी आधी, २४ ऑगस्ट रोजी मॉस्को येथे झालेल्या व्यापार, आर्थिक, वैज्ञानिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक सहकार्यावरील २७ व्या भारत-रशिया आंतर-सरकारी आयोगाच्या बैठकीच्या निकालांवर मोदी आणि पुतिन यांनी समाधान व्यक्त केले. दोन्ही देशांनी २०३० पर्यंत वार्षिक द्विपक्षीय व्यापार १०० अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचवण्याचे महत्त्वाकांक्षी उद्दिष्ट ठेवले आहे. भारतीय सरकारच्या आकडेवारीनुसार, २०२५-२६ या आर्थिक वर्षात द्विपक्षीय व्यापार ५९.८६ अब्ज डॉलर्सवर पोहोचला असून, त्यात रशियाच्या भारताला होणाऱ्या निर्यातीचा वाटा सर्वाधिक आहे.
संघर्षांचे निराकरण करण्यासाठी राजनैतिक संवाद अत्यावश्यक ठरतो.
पश्चिम आशिया आणि काळ्या समुद्राच्या प्रदेशावर परिणाम करणाऱ्या संघर्षांवर मोदी आणि पुतिन यांनी विचारांची देवाणघेवाण केल्यामुळे, प्रादेशिक सुरक्षा मुद्द्यांवर चर्चा करणे हा चर्चेचा एक प्रमुख भाग होता. अशा संघर्षांमुळे सागरी व्यापारात कसा व्यत्यय आला आहे आणि भारतीय खलाशांसाठी कसा धोका निर्माण झाला आहे, यावर भारताने प्रकाश टाकला. संघर्ष सोडवण्यासाठी संवाद आणि मुत्सद्देगिरी हेच प्राथमिक मार्ग असले पाहिजेत, असे मोदींनी पुनरुच्चार केला. पुतिन यांच्यासोबतच्या चर्चेदरम्यान, त्यांनी दीर्घकाळ चाललेली युद्धे थांबवण्याचे आवाहन केले आणि शांतता प्रस्थापित करण्याच्या प्रयत्नांना भारताचा पाठिंबा असल्याचे पुन्हा एकदा सांगितले.
नेत्यांनी ब्रिक्समधील आपापल्या देशांच्या सहभागावरही चर्चा केली, ज्याचे अध्यक्षपद भारत २०२६ मध्ये भूषवणार आहे. मोदींनी पुतिन यांना सांगितले की, १२ आणि १३ सप्टेंबर रोजी होणाऱ्या १८ व्या ब्रिक्स शिखर परिषदेसाठी भारत त्यांचे यजमानपद भूषवण्यासाठी उत्सुक आहे. हा कार्यक्रम भारत आणि रशियाला इतर ब्रिक्स सदस्यांसोबत संवाद साधण्यासाठी आणखी एक व्यासपीठ उपलब्ध करून देईल. अशाप्रकारे, बिश्केकमधील त्यांची चर्चा भारतात होणाऱ्या आगामी शिखर परिषदेच्या दोन आठवड्यांपेक्षा कमी कालावधीपूर्वी झाली आणि गेल्या वर्षभरात झालेल्या अनेक द्विपक्षीय बैठकांनंतर ही चर्चा झाली.
भारत आणि रशियाने आपल्या सामरिक युतीची पुष्टी केली.
बैठकीदरम्यान, दोन्ही देश आपले द्विपक्षीय संबंध अधिक दृढ करू पाहत असल्याने, सक्रियपणे सहभागी राहण्यास मोदी आणि पुतिन सहमत झाले. भारताच्या पंतप्रधान कार्यालयाने नमूद केले की, जागतिक भू-राजकीय अनिश्चितता असूनही, ही भागीदारी वाढतच राहिली आहे. त्यांचे सहकार्य संरक्षण, अणुऊर्जा आणि अवकाश यांसारख्या प्रस्थापित क्षेत्रांबरोबरच व्यापार, खते, नवोपक्रम आणि वाहतूक या क्षेत्रांमध्येही विस्तारलेले आहे. ऊर्जा हा त्यांच्या आर्थिक संबंधांचा एक प्रमुख घटक राहिला आहे आणि दोन्ही बाजू सध्याच्या क्षेत्रांच्या पलीकडे आर्थिक सहकार्य वाढवण्यासाठी सरकारच्या नेतृत्वाखालील यंत्रणांद्वारे काम करत आहेत.
बिश्केक येथील बैठकीत द्विपक्षीय आर्थिक सहकार्यासोबतच आंतरराष्ट्रीय संघर्षांवरही चर्चा झाली, ज्यामुळे भारतातील ब्रिक्स शिखर परिषदेपूर्वी मोदी आणि पुतिन यांच्यातील सुरू असलेल्या संवादाला बळकटी मिळाली. यामध्ये तात्काळ प्रादेशिक समस्यांपासून ते दीर्घकालीन व्यापारी उद्दिष्टे आणि जागतिक संस्थांमधील सहकार्यापर्यंतच्या विषयांचा समावेश होता. सप्टेंबरमधील शिखर परिषद जवळ येत असताना, व्यापार, सुरक्षा आणि परदेशातील नागरिकांवर परिणाम करणाऱ्या संघर्षांवर संवाद खुला ठेवत, व्यावहारिक सहकार्य अधिक दृढ करण्यावर लक्ष केंद्रित केले जात आहे.
बिश्केक येथे २६ व्या एससीओ शिखर परिषदेत मोदी आणि पुतिन यांनी भारत-रशिया संबंधांवर चर्चा केली, ही बातमी सर्वप्रथम अरब प्रेसवायरवर प्रसिद्ध झाली: प्रवास करण्यासाठी तयार केलेल्या अरब बातम्या.